"Lest we forget."

Morgen is het ANZAC Day in Australië en Nieuw-Zeeland. ANZAC staat voor "Australian and New Zealand Army Corps". ANZAC Day is een dag dat beide landen hun oorlogshelden- en slachtoffers herdenken. Waarom op 25 april? Op 25 april 1915 landden Australische en Nieuw-Zeelandse troepen in Gallipolli in Turkije met de bedoeling om Istanbul (een bondgenoot van Nazi Duitsland) in te nemen. Wat gepland was als een gemakkelijke overwinning, draaide uit op een campagne van 8 maanden tijdens welke 8.000 Australiërs en 2.700 Nieuw Zeelanders sneuvelden. Het nieuws van de landing in Gallipolli maakte een diepe indruk op de thuislanden en vanaf 1916 werd 25 april een symbolische datum om de doden en al diegenen die gestreden hadden te herdenken.

Op ANZAC Day worden overal in Australië "Dawn Services" gehouden, herdenkingsdiensten bij dageraad, om 04:15am. Dat is het moment waarop de troepen landden in Gallipolli.
Na deze ceremonie volgt er een optocht tijdens welke oudstrijders van alle conflicten, WO I, WO II, maar ook Vietnam, Oost-Timor, Irak, kortom alle conflicten waar ooit Australische soldaten ingezet werden en worden, meestappen.
Na het officiële gedeelte komen mensen bijeen in café's of in de zogenaamde RSL's om "two up" te spelen, een gokspelletje dat heel populair was bij de ANZAC-soldaten (en dat in Australië alleen op 25 april overal gespeeld mag worden; voor de rest is gokken verboden buiten casino's).
RSL staat voor "Returned and Services League of Australia", een veteranenorganisatie zeg maar. De oorsprong ligt in 1916 toen de eerste soldaten terugkeerden van WO I. De organisatie werd opgericht om op te komen voor de belangen en het welzijn van de soldaten (oud-strijders en nog actieve militairen) en hun families. Ook nu nog zijn er in alle gemeentes RSL's te vinden. Het zijn vaak chique gebouwen waar je een bar, restaurant, feestzaal, ja zelfs speelautomaten hebt. Overal vind je ook oorlogsmemorabilia, uniformen van soldaten, brieven, enz. In de lobby ligt een boek waar elke dag de soldaten worden herdacht die op die datum gesneuveld zijn. Elke dag wordt er de "Ode of Remembrance" voorgedragen. En zo komen we bij de zin "Lest we forget" die je hier overal tegenkomt, op gedenkstenen, als titel van krantenartikels, enz.

Het is de laatste zin uit een ode "For the Fallen" (Voor de gesneuvelden; oorspronkelijk de Britse slachtoffers van WO I), geschreven door Laurence Binyon (UK) en voor het eerst werd gepubliceerd in The Times van september 1914.
Na verloop van tijd werden de laatste verzen een ode aan alle gesneuvelden van eender welke nationaliteit.

They went with songs to the battle, they were young.
Straight of limb, true of eyes, steady and aglow.
They were staunch to the end against odds uncounted,
They fell with their faces to the foe.

They shall grow not old, as we that are left grow old:
Age shall not weary them, nor the years condemn.
At the going down of the sun and in the morning,
We will remember them.

Op het einde wordt dan "Lest we forget" gezegd. "We vergeten hen niet."

ANZAC Day is hier een heel plechtige en ingetogen dag. Iedereen staat nog eens stil bij het offer dat landgenoten gebracht hebben, vaak in conflicten aan het andere eind van de wereld. De herinnering wordt hier echt levendig gehouden, meer dan bij ons...